saigon của chúng ta

Saigon Của Tôi không chỉ là của tôi, dĩ nhiên, mà của chúng ta, những con dân dù trụ xứ hay tha phương lưu lạc đến mảnh đất này đều có Saigon của mình. Đều có tình yêu với Saigon theo những cách riêng. Thế vậy nên, Saigon Của Tôi chỉ mang ý nghĩa cách nhìn Saigon của cá nhân tôi, cách nghĩ về nó, cách sống với nó, và còn một ý nghĩa nhỏ nữa, là làm thế nào tôi giữ được trọn vẹn tình yêu với Saigon như thế, qua nửa thế kỷ.

Sách do chị Thanh Thủy, một người biên tập âm nhạc, quản lý nghệ sĩ và làm sách rất có tâm, đề nghị tôi viết/chụp. Tôi vốn đã có sẵn một kho ảnh chụp Saigon theo cách riêng mình từ rất lâu, chỉ việc lục tìm trong kho tư liệu ấy—mới đầu tôi tưởng thế. Nhưng một là, tôi không tìm được những tấm phim mình mong đợi (chúng lạc trong một rừng phim), hai là tôi lại muốn chỉ dùng ảnh chụp từ máy Leica, vậy nên tôi cần chụp mới. Đúng vào lúc công việc đè như núi và rất cần cặp mắt sáng, thì tôi bị rối loạn thần kinh thị giác và đục thủy tinh thể. Không thể ngồi chờ hết bệnh, tôi phải nghĩ ra một giải pháp. Giải pháp đó là: Leica lấy nét tự động. Chiếc Leica T mà Weber (một leicaist người Mỹ gốc Đức hay Áo) bạn tôi tặng, tôi đã trả lại (chúng tôi thường trao đổi máy với nhau) thì nay gấp rút đòi về. Với cái máy ấy, tôi chụp liên tiếp nhiều ngày trong tình trạng mắt lóa sáng và rất đau, chụp xong cứ gửi nguyên các files từ thẻ nhớ cho Hà Thảo, nhà thiết kế sách. Bản chất của Leica T là cho ảnh gần với mong muốn nhất, không cần can thiệp nhiều và dĩ nhiên vì là kỹ thuật số, không cần chấm bụi. Một folder có tên là ẢNH BỔ SUNG được chia sẻ cho Hà Thảo, tôi chụp đến đâu bỏ vào folder đến đó. Cố gắng hết sức, vì ngay cả việc viết các tản văn ngắn kèm ảnh, tôi cũng không thể: mắt nhìn màn hình không thấy gì ngoài một màn trắng lóa cay mắt. Tôi viết bằng cách đọc vào máy, hoặc viết tay trong sổ rồi nhờ người gõ lại. Những bản in proof do Saigon Books gửi để tôi duyệt, việc duyệt cũng khó khăn, chậm chạp; vả lại đâu chỉ có cuốn Saigon Của Tôi! Tôi cùng lúc viết ba cuốn, dịch bốn cuốn. Và còn đang làm nhạc…

Kỳ diệu thay, lúc cầm trên tay những cuốn sách vừa gia công xong, mắt tôi lành lại.

Những gì tôi chụp và viết trong cuốn sách có thể nói là đã thể hiện đủ tấm lòng tôi đối với Saigon. Tôi không chụp ảnh bưu thiếp, nên có lẽ quý độc giả sẽ thấy lạ, thậm chí hẫng một nhịp. Tôi chụp Saigon như tôi vẫn thấy thành phố hàng ngày, hàng đêm, thấy trong đời thật và trong những giấc mơ. Tôi chưa hề có ý nghĩ rằng Saigon đẹp, dẫu đó là một Saigon thuở trước hay Saigon bây giờ. Tình yêu của tôi dành cho thành phố không đến từ việc coi một nơi chốn là đẹp và sùng bái nó, hoặc tiếc nuối vì nó không còn… hoa lệ nữa. Tình yêu Quốc Bảo dành cho Saigon như một đứa con yêu mẹ mình.

Vâng, vì Saigon đã cưu mang tôi. Đã nuôi tôi lớn và dạy tôi khôn.

Tôi xin dành lời cảm ơn đến chị Thanh Thủy; bạn Tô Thúy Anh (người có những trang dịch sang Anh ngữ đẹp hơn cả văn tôi), em Hà Thảo với thiết kế không thể đẹp hơn; các bạn Tuấn Quỳnh, Ngọc Hân và Thanh Mai ở Saigon Books.

Cảm ơn bác sĩ Nguyễn Minh Triết, “vị bác sĩ của gia đình”. Cảm ơn June Nguyen vì đã ở bên tôi, lúc vui cũng như khi buồn, lúc tôi hăng hái làm việc cũng như khi đau yếu và lười biếng.

Tôi có hứa tặng hai bạn Đinh Hồng Châu và Trish Nguyen một ấn bản sách. Tôi luôn giữ lời hứa.

Tôi vô cùng sung sướng khi sách ra đời. Mừng sách, mừng chúng ta có Saigon cho riêng mình, ngoài đời sống và trong tâm tưởng.

—Quốc Bảo

Saigon Của Tôi (song ngữ Việt – Anh) được Nhà xuất bản Văn Hóa Văn Nghệ TP. HCM và Saigon Books ấn hành. Sách bắt đầu được phân phối trên hệ thống của Saigon Books.