nói chuyện đồ da

Tôi hết tuổi dùng canvas từ lâu. Thỉnh thoảng sắm một cái túi vải bố, thường là những dịp đi xa nổi hứng, về cũng để cho con tôi dùng. Tôi thấy vải bố bèo nhèo, thấm nước và không thơm.

Dùng đồ da, Dương Minh Long là dân chơi có hạng. Nhớ một chiều mưa 2012, ngồi Ciao chờ Hoàng Anh đến gặp Long nhờ Long chụp, hôm đó Albee chỉ cho tôi nói nhỏ, túi của anh Long đẹp. Đó là cái messenger bag màu nâu tôi thấy Long dùng rất lâu rồi, nghe nói mua bên Đức và thuộc dạng nghiêm cẩn cổ điển, loại da thuộc vừa, mềm dịu mà không nát mặt. Sau tôi biết đó là hiệu Aunts & Uncles của Đức và đâm say mê hiệu này luôn. Các hãng Kenneth Cole hay là Fossil bán rẻ, nhưng chẳng dùng cũng từ từ nứt. Dùng da, kén da, yêu da, là cả một câu chuyện dài.

Chẳng hạn một chi tiết nhỏ, có lần tôi nói với mẹ Tom—lúc Loan còn làm đồ da handmade—là lần lót trong phải sáng màu, bất kể là lót vải hay da heo da dê cũng phải màu nhạt để nhìn vào ta còn biết đã để gì trong túi. Lót vải đen chắc chỉ để làm hộp tối cắt phim. Tiểu tiết thôi, mà các hãng lớn họ để tâm, họ tinh tế.

Hay là các túi ngăn, nếu đã định dùng cho việc gì thì phải được việc đó. Làm ngăn đựng passport mà không có cái hộ chiếu nào nhét vừa, ngăn danh thiếp thì phải cắt bớt thiếp đi, móc cài bút máy thì chỉ cài được bút . . . chì, thì ngăn làm gì cho mất công. Ngăn đựng laptop nếu đã đệm chống sốc thì tất cả các mặt tiếp xúc không được có chi tiết kim loại vì sẽ cọ vào trầy máy. Tiểu tiết thôi, mà chiếm thiện cảm hay gây ác cảm cũng ở đó.

Dây đeo vai của những túi da không được làm bằng vải dù, phải bằng bố cứng (như Bally, Vuitton, Gucci) hoặc da nguyên miếng chập đôi lại (để không giãn). Vải dù bị chạy, trượt trên vai, và không xứng với phần da. Pedro (của Singapore) làm túi cũng được, kiểu đẹp, nhưng sợi dây đeo thì luộm thuộm. Và tôi muốn dây đeo phải may thẳng vào thân túi, không dùng đầu kẹp.

Tôi thích da mềm vừa, thường là da bê. Mềm nhũn như da hoẵng, da cừu chỉ làm những phụ liệu kiểu như bao đựng thuốc lá sợi. Da loài bò sát tôi thấy giống da… tôi, nên không chọn. Da heo rừng thì chỉ để làm lớp lót hay là thái nhỏ mà ăn cơm tấm. Mặt da phải còn nguyên (không lạng, không mài, giữ được cả những vết thương vết chàm của con thú); da lộn có thời tôi thích, chắc là nhờ bài “Blue Suede Shoes”, nay cũng không quan tâm mấy.

Về thiết kế cho một cái túi da, tôi thích top load và không có miếng phủ (flip), miếng phủ này cứ lật bật trước gió trông chóng mặt, và lại bất tiện khi cần lấy đồ. Khóa và dây kéo phải bằng đồng thau, dây đeo phải là da bản lớn. Loại đứng hay ngang thì tùy, chỉ cần ngăn nào ra ngăn đó, khả dụng, và đừng đánh đố như một mê cung lộn trái lộn phải.

Vật dụng da nhỏ (bao bật lửa, thuốc lá, bao đựng bút máy, máy ảnh) tôi có nhiều, cũng không tốn công giữ gìn. Tôi chỉ có yêu cầu về ví (wallet), là không dùng loại bi-fold tri-fold nhét túi quần sau. Phải là loại lớn, vạm vỡ, đựng được đủ các loại thẻ và giấy tờ tùy thân.

Giữ đồ da cho bền đẹp kể cũng lỉnh kỉnh, thú chơi nào chả công phu, chơi máy ảnh hay bút máy, đồng hồ có khi chiếm nửa thời gian sống. Tôi không sưu tập đồ da vì nhà chật quá, chẳng có chỗ để. Túi da chưa dùng đến lượt, phải nhồi đầy giấy báo (như lúc còn trong tiệm), phải treo lên mắc gỗ chứ không nên cất tủ. Đem túi nào ra dùng xong, phải lau nhẹ bằng vải chống tĩnh điện tẩm chất conditioner chuyên dùng cho da (các hãng lớn như Bally đều có bán maintenance kit). Lau da, phải lau rất nhẹ và xoa theo vòng tròn từng chút một. Nếu bẩn (lấm mực, rượu), phải lo tẩy bằng xà phòng nhẹ thấm trong khăn sạch, rồi để khô tự nhiên ở nhiệt độ phòng chứ không được sấy. Da nứt do bị nắng nóng, các chuyên gia đề nghị bôi sáp, kem làm ẩm; tôi đề nghị đem bỏ. Vết dầu loang có thể dùng phấn bảng vẽ nhẹ lên mặt da, để đó rồi giũ sạch.

Khi dùng các hóa chất bảo quản, hãy thử trên một diện tích nhỏ trước xem có ảnh hưởng đến màu và cấu trúc mặt da không. Chờ 24 tiếng, xem kết quả kiểm tra rồi hãy dùng cho toàn bộ món đồ da.

1. Dưỡng ẩm da bằng chất lỏng chuyên dụng để tránh mặt da bị nứt. Mỗi tháng làm một lần.

2. Lau sạch túi da mỗi tuần một lần bằng nước ấm (có thể pha thêm chút xà phòng tắm).

3. Tuyệt đối không dùng khăn ướt dùng cho em bé, các hóa chất tẩy rửa mạnh cho đồ da.

4. Hóa chất chuyên bảo quản da lộn (suede, nubuck) có hiệu quả hơn loại phổ thông.

5. Tay dính dầu mỡ đừng cầm vào đồ da.

6. Nếu bạn đã bỏ mất túi vải bọc đồ da sau khi mua, hãy dùng một áo gối cũ thay thế.